ESHAB-I KEHF KÜLLİYESİ
 

Tespit Tarihi: 29.07- 03.08.1999.

Yeri: Afşin İlçesi.

Adresi: İlçeye 7 km. uzaklıktaki Eshab-ı Kehf’te yer alır.

Adı: Eshab-ı Kehf Külliyesi.

Türü: Külliye.

Tarihi: 1215-1531.

Dönemi: Anadolu Selçuklu (Dulkadir Beyliği ve Osmanlılar döenminde bazı yapılar ilave edilmiştir.

Külliye: Ribat, cami, han, medrese, kadınlar mescidi ve paşa çardağından meydana gelir.

Yaptıran: Maraş Emiri Nesretüddin Bey.

Kullanım Durumu: Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün mülkiyetindedir. Sadece cami ve kadınlar mescidi fonksiyonunu sürdürmektedir.

Statü: Adana Kültür ve Tabiat Varlılarını Koruma Bölge Kurulu’nun 31.10.2006 tarih ve 2147 sayılı kararıyla tescil edilmiştir.

Afşin, stratejik bakımdan önemli bir yol güzergâhı üzerinde bulunduğu için ve burada yer alan Eshab-ı Kehf’ten dolayı önemini tarih boyunca korumuştur. Özellikle Roman Dönemi’nden itibaren önemli bir yerleşim merkezi olmuştur. Yapı topluluğu Antik Çağ’dan beri kutsal sayılan Eshab-ı Kehf veya Eshabü’l- Kehf adıyla tanınan kayalık bir tepenin yamacındaki mağaranın çevresine yapılmıştır. Mağaranın içinden çıkan su, ziyaretçiler tarafından zemzem ayarında kutsal kabul edilerek içilmektedir. Eshab-ı Kehf, Bizans devrinde olduğu gibi, Selçuklar’ın fethinden sonra da Hristiyanlar ve Müslümanlar tarafından kutsal bir mekân kabul edilerek önemli bir ziyaret yeri olmuştur. Türkçede mağara arkadaşları, mağara yâranı ve mağara dostları anlamına gelen Eshab-ı Kehf, iki kelimeden oluşan Arapça bir tamlamadır. Hristiyanlar tarafından yedi uyurlar adı ile bilinmektedir. Terim olarak daİ Roma Döneminde putperest Dakyanus’un zulmünden kaçarak bir mağaraya sığınan ve burada Allah2ın izniyle yıllarca uyuyup tekrar Allah tarafından uyandırıltan sonra, tekrar vefat eden Yemlihâ, Mislina, Mekselinâ, Mermuş, Debernûş, Saznûş, Kefestatyûş isimlerinde yedi inançlı genç ile köpekleri Kıtmir’i ifade etmektedir.

Kur’an-ı Kerîm’de Kehf Sûresi’nin 22. ayetinde ise insanlar tarafından mağara arkadaşlarının sayısının 3,5,7 olarak telaffuz edildiğini, fakat onların sayılarının ancak Allah tarafından bilindiği ve onlar hakkında bilgisi olanın çok az olduğu belirtilmektedir. Fakat kaynaklarda mağara arkadaşlarının yukarıda isimleri zikredilen 7 kişiden ibaret olduğu kaydedilmiştir.
 

Kaynak: Mehmet Özkarcı, Türk Kültür Varlıkları Envanteri Kahramanmaraş 46, C.II., Türk Tarih Kurumu, Ankara, 2007.